یك بیستم مهریه، به حساب دولت‌

پس از تنظیم دادخواست و ارائه آن به دادگاه، رسیدگی به پرونده مهریه و صدور حكم مستلزم پرداخت یك هزینه كوچك است. زن در این مرحله باید به میزان یك بیستم كل مبلغ مهریه، پولی را بابت نیم‌عشر دولتی به حساب دادگستری واریز كند، مثلا اگر مهریه زنی ۱۰۰۰‌سكه طلا باشد و قیمت سكه در روزی كه او مهریه را به اجرا می‌گذارد ۲۰۰ هزار تومان باشد، مبلغی كه او باید به حساب دولت واریز كند تا پرونده وارد مرحله رسیدگی شود، ۱۰ میلیون تومان است.



این مبلغی است كه پس از صدور حكم نهایی مهریه و قطعی شدن آن، از داماد اخذ و به زن داده خواهد شد، اما به هرحال تهیه این مبلغ ابتدای دادگاه نیز كار سختی است. دادگاه این امكان را فراهم كرده تا زنان با معرفی ۲ شاهد به دادگاه، این مبلغ را به حساب دولت واریز نكنند و پس از قطعی شدن حكم و دریافت مهریه از مرد، دادگاه خود این مبلغ را از مرد دریافت خواهد كرد و در آن مرحله، نیم عشر براساس قیمت روز سكه محاسبه می‌شود.




مثلا ممكن است در این فاصله قیمت سكه از ۲۰۰ هزار تومان به ۲۲۰ هزار تومان برسد و به همین دلیل در این مرحله نیم عشری كه مرد باید بپردازد به ۱۱ میلیون تومان افزایش پیدا می‌كند.



اما شهودی كه زنان به دادگاه معرفی می‌كنند، در همان جلسه اول و پیش از صدور حكم قطعی باید به این مساله شهادت بدهند كه زن فاقد توانایی مالی برای تهیه این مبلغ است و امكان پرداخت آن را ندارد.





تصمیم گیری درباره پذیرش یا رد اعسار نیز از سوی دادگاه‌‌های مختلف متفاوت است. برخی محاكم درباره مهریه‌‌ های بالا، اعسار زن را نمی‌پذیرند و با فرض این‌كه «زنی كه قرار است ۲۰۰میلیون تومان دریافت كند پس می‌تواند ۱۰ میلیون تومان هزینه كند»، اعسار را رد می‌كنند و زن برای صدور حكم مهریه باید این مبلغ را به حساب دولت واریز كند.





در مقابل اعسار زنان از پرداخت نیم عشر، آقایان معمولا ۲ نوع موضعگیری دارند. دسته اول با پذیرش اعسار همسر خود با این ماجرا كنار می‌آیند، اما دسته ای دیگر برای این‌كه با همسر خود زورآزمایی كنند، در دادگاه با خط خطی كردن اعصاب شهود یا طرح نكات مختلف، جلسه دادگاه را به سمتی می‌برند كه شاهدان دچار تناقض گویی شوند و در نتیجه با رد شهادت آنها، زن مجبور به واریز این مبلغ به حساب دادگاه شود.







طبیعی است درباره مهریه‌‌های سنگین، به دلیل بالا رفتن مبلغ‌ نیم‌عشر ممكن است زن برای مدتی از اجرا گذاشتن مهریه صرف‌ نظر كند یا در همان زمان راضی به طلاق شود. در این مرحله برخی زنان كه اطلاعات حقوقی خوبی دارند، پرداخت نیم عشر را تقویم می‌كنند. تقویم یعنی زنان با اعلام این مطلب كه ارزش واقعی و دقیق مهریه مشخص نیست، معمولا بخش اندكی از مبلغ واقعی نیم عشر را واریز می‌كنند.





از این مرحله به بعد در صورت پذیرش اعسار زن، حكم محكومیت مرد به پرداخت مهریه صادر و رای جهت تایپ و ابلاغ می‌رود. این رای قابل تجدید نظرخواهی در دادگاه تجدید نظر است البته با توجه به این‌كه محكومیت پرداخت مهریه در بیشتر موارد بر اساس سند رسمی‌ عقدنامه صورت می‌گیرد، دادگاه تجدید نظر هم حكم دادگاه بدوی را تایید می‌كند و تنها موردی كه می‌تواند مورد تجدید نظر خواهی واقع شود، بحث اعسار زن است كه در اغلب موارد رای و نظر دادگاه بدوی تایید می‌شود.





پس از این مرحله، در صورت رد شدن اعسار زن، او می‌تواند دادخواست دوباره‌ای با همان موضوع و محتوا برای دریافت مهریه به دادگاه ارائه كند. اگر هم كه مرد به پرداخت مهریه محكوم شده و اعسار زن پذیرفته شده باشد، زن با مراجعه به دادگاه و بر اساس حكم تایید شده‌ای كه به همسرش نیز ابلاغ شده باشد، تقاضای صدور اجراییه می‌كند. درباره اجراییه در مطلب مربوط به «اجرای احكام» توضیحات كاملی ارائه شد، اما در این مطلب نیز اشاره می‌كنیم كه مرد می‌تواند تا ۱۰ روز پس از دریافت این برگه به دادگاه مراجعه و مهریه همسر خود را به زن بپردازد و شیوه‌ای برای پرداخت آن ارائه یا مالی را به دادگاه معرفی كند كه از آن مهریه زن پرداخت شود.






در این صورت یا در هر شرایطی كه میان همسران توافقی برای پرداخت مهریه حاصل شود، مبلغ نیم عشر نصف خواهد شد، اما اگر توافقی نباشد، مرد علاوه بر پرداخت مهریه باید نیم عشر را هم بپردازد.
در اجراییه تاكید شده اگر تا ۳ سال پس از صدور اجراییه مشخص شود كه مرد قادر به پرداخت بدهی خود بوده و این بدهی را پرداخت نكرده یا این‌كه بخشی از اموال خود را پنهان كرده باشد، به مجازات حبس محكوم خواهد شد.